سرویس: فرهنگی ۰۸:۰۰ - جمعه ۲۶ تیر ۱۳۹۴

چگونه با رمضان وداع کنیم/ ای مؤمنان! برای گرفتن پاداش بشتابید

“موقعى که سپیده امشب بدمد و یا فردا آخرین روز ماه رمضان به سرآید، آن گناه را بر من ببخشاى. اى مهربانترین مهربانان.”

موقعى که سپیده امشب بدمد و یا فردا آخرین روز ماه رمضان به سرآید، آن گناه را بر من ببخشاى. اى مهربانترین مهربانان.

ابو عبد اللَّه صادق (ع) اجازه فرمود که در وداع و خداحافظى با ماه رمضان چنین بگویم:

«بار خدایا تو خود در کتاب آسمانیت گفته ‏اى «ماه رمضان روزه بدارید، همان ماهى که قرآن در آن ماه نازل شده است».

خدایا این ماه رمضان است که امشب سپرى مى‏ شود. خدایا من با توسّل به سیماى کریمت و پدیده‏ هاى کامل و استوارت از تو درخواست مى‏ کنم که اگر بر گناهى از گناهانم سرپوش ننهاده‏‌اى و در صدد شکنجه و ایراد عذابى و یا مى‏ خواهى به مقیاس آن گناه، پاداش حسناتم را توقیف کنى، موقعى که سپیده امشب بدمد و یا فردا آخرین روز ماه رمضان به سرآید، آن گناه را بر من ببخشاى. اى مهربانترین مهربانان.

بار خدایا ستایشت مى‏ کنم به انواع ستایشها. از اوّلین ستایش تا آخرین ستایش با همه آن ستایشها که خود در کتابت آورده‏ اى و همه آن ستایشها که آفریدگانت آورده‏ اند، همان ستایشگران پرتلاش، آنان که یاد تو را تکریم و توقیر کردند و مراسم شکرانه تو را به جا آوردند، آنان که تو خود یارشان بودى تا حقّ تو را ادا نمودند: از فرشتگان مقرّبت تا أنبیاء و رسولانت و سخن‏سنجان و تسبیح‏گویان مقامت، از همه جهانیان. خدایا بر این نعمت که با سلامتى و احسان و روزى فراوان به ماه رمضان رسیدیم و روزه گرفتیم، ترا حقّى عظیم و ستایشى جاودانه و سرمد در خور است، ستایشى که براى ابد در زمانه بپاید. خدایا ثنایت والاتر از مقال است،تو ما را یارى دادى تا روزه این ماه را گرفتیم و شبهاى این ماه را با راز و نیازت سپرى کردیم و با توفیق تو، به عبادت و شکر و یاد نامهایت پرداختیم.

بار خدایا تو این ماه عبادت و طاعت را با نیکترین وجه ممکن از ما بپذیر، همراه با گذشت و عفو و آمرزشت و با مغفرت و رضایت خاطرت تا آن‏ حدّ که ما را به همه خواسته‏ هاى محبوبمان برسانى و عطا و بخشش سرشارت را نصیب ما فرمائى، و از هر وادى خطرناکى و دستاورد هر بلائى و بازتاب هر گناهى برهانى.

بار خدایا از تو درخواست مى‏ کنم، و از نامهاى خجسته‏ ات و صفات ستوده‏ ات و نیایش ویژه‏ ات که بندگان والامقامت به درگاه تو آورده‏ اند، به عظیم ترین آن نامها و ثناها و نیایشها توسّل مى‏ جویم که صلوات خود را بر محمد و آل محمد نازل کنى و این ماه رمضان را، از حیث برکت در نگهبانى دین و رهائى دل و روا شدن خواسته‏ ها، بهترین ماه رمضانى قرار دهى که از ابتداى زندگى دنیا تاکنون بر ما کاروان بشریت گذشته است، و نیز شفاعت مرا در آنچه بخواهم بپذیرى و نعمت خود را بر من کامل کنى و بدیها را از من بزدائى و لباس عافیت بر قامتم بپوشانى و مرا با لطف و مرحمت خود در ردیف آن بندگانت قرار دهى که در شب قدر، خیر و صلاح آنان را مقدّر کرده‏ اى و برکت آن شب را از حیث پاداش وافر و تهیه زاد و شکرانه نیکو و درازى عمر و برقرارى آسایش، از برکات سى هزار شب افزون ساخته‏ اى.

بار خدایا با توسّل به رحمت و بخشایشت و بارقه نعمت و جلالت و سابقه احسان و کرمت از تو درخواست مى‏ کنم که این ماه رمضان را آخرین سال عمر من قرار ندهى، بلکه با حال سعادت به دیدار ماه رمضان آینده توفیق دهى، و مرا در جمع کسانى قرار دهى که از دیدار هلال آن استقبال کنند و به حق آن واقف باشند، در نهایت عافیت و گواراترین نعمت و فراخناى رحمت و فراوانترین نصیب و قسمت. اى پروردگار یکتاى من. مبادا وداع من آخرین وداع باشد و دیدار من آخرین دیدار باشد. خدایا تو مرا با نعمتى وافر و امیدى سرشار و تعهدى کامل به دیدار ماه رمضان بعدى موفّق ساز، خداى من، تو شنواى هر دعائى.

بار خدایا دعاى مرا بشنو، و بر عجز و لابه من ترحّم آور و با نظر رحمتت به من بنگر که اینک به زانو درآمده‏ ام. خدایا بر تو اعتماد کرده‏ ام و در برابر فرمانت تسلیم شده‏ ام. امید من در ثمربخشى حسناتم و عافیت از سیّئات کردارم به تو است. من به هیچ شرافتى و آرزو و مرادى نمى‏ رسم جز به وسیله تو و از جانب تو. اى خدائى که وصف و ثنایت پرجلال و نامهایت ستوده و پاک است، تو خود بر من منّت گذار و دیدار مرا در ماه رمضان آینده روشن کن که از هر گونه هول و هراسى در أمن و أمان بوده باشم. سپاس خدا را که بر روزه این ماه و شبخیزى آن یاریم داد و تا آخرین شب توفیقات او همراه من بود.

شبی که مانند شب قدر است/ مستحبات نماز عید فطر
از جمله شب‌های مبارک شب عید فطر است که در فضیلت و ثواب عبادت و احیاى آن احادیث ‏بسیار وارد شده است که این شب کمتر از شب قدر نیست، برای درک این شب عزیز و روز عید فطر اعمالی توصیه شده است که در ادامه می‌آید:

*اعمال شب عید فطر
شب اوّل شوال از جمله لیالى شریفه است و در فضیلت و ثواب عبادت و احیاى آن احادیث بسیار وارد شده و روایت شده است که آن شب کمتر از شب قدر نیست و از براى آن چند عمل است:

اول، غسل هنگامی که آفتاب غروب کند.

دوم، احیاء آن شب به نماز و دعا و استغفار و سؤال از حقّ تعالى و بیتوته در مسجد

سوم، بعد از نماز مغرب و عشاء و نماز صبح و عقب نماز عید، دعای وارد شده را بخواند.

*اعمال روز اول شوال
-تکبیر، بعد از نماز صبح و نماز عید فطر خوانده شود: «اللَّهُ أَکْبَرُ اللَّهُ أَکْبَرُ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَکْبَرُ اللهُ أَکْبَرُ وَلِلَّهِ الْحَمْدُ الْحَمْدُلِلَّهِ عَلَی مَا هَدَانَا وَلَهُ الشُّکْرُ عَلَی مَا أَوْلانَا».

– پیش از نماز عید، زکات فطره را جدا سازد؛ اگر دسترسی به مستحق دارد بپردازد، والا کنار بگذارد، برای هر نفر یک صاع (حدود سه کیلو) از گندم یا مواد غذایی دیگر که در آن شهر غذای غالب مردم محسوب می‌شود.

باید توجه داشت که زکات فطره واجب مؤکد است و شرط قبولی روزه ماه رمضان است و خداوند نیز در قرآن آن را مقدم بر نماز (عید) شمرده است و می‌فرماید: «قَد اَفلَحَ مَن تَزَکّی وَ ذَکَر اسمَ رَبّهِ فَضَلی»، به یقین آن کس که زکات دهد و یاد پروردگارش را کند، سپس نماز بخواند، رستگار است.

– غسل کردن است و وقت آن به فرموده شیخ طوسی بعد از طلوع فجر تا زمان به جا آوردن نماز عید است.

قبل از غسل این دعا را بخواند: «اللَّهُمَّ إِیمَانا بِکَ وَتَصْدِیقا بِکِتَابِکَ وَاتِّبَاعَ سُنَّهِ نَبِیکَ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللَّهُ عَلَیهِ وَآلِهِ»، آن‌گاه «بسم الله» بگوید و غسل کند، پس از پایان غسل بگوید: «اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ کَفَّارَهً لِذُنُوبِی وَطَهِّرْ دِینِی اللَّهُمَّ أَذْهِبْ عَنِّی الدَّنَسَ».

– شیخ طوسی تاکید می‌کند که در این روز نیکوترین لباس‌ها پوشیده شود و انسان خود را معطر سازد و با وقار به سمت مصلای عید حرکت کند.

-پیش از نماز عید، در ابتدای روز افطار کند و بهتر آن است که افطارش با خرما باشد. «شیخ مفید» فرموده است: مستحب است مقدار کمی از تربت سیدالشهدا، امام حسین(ع) را تناول کند که شفای هر دردی است.

– پس از طلوع آفتاب برای نماز عید حرکت کند، همان‌گونه که از رسول خدا(ص) نقل شده است و دعاهایی را که از طریق معصومین(ع) وارد شده است، بخواند؛ از جمله آنکه امام باقر(ع) فرمود: در عید فطر و عید قربان و جمعه وقتی که برای رفتن به نماز مهیا شدی، این دعا را بخوان: «اللَّهُمَّ مَنْ تَهَیأَ فِی هَذَا الْیوْمِ أَوْ تَعَبَّأَ أَوْ أَعَدَّ وَاسْتَعَدَّ لِوِفَادَهٍ إِلَی مَخْلُوقٍ رَجَاءَ رِفْدِهِ وَنَوَافِلِهِ وَفَوَاضِلِهِ وَعَطَایاهُ فَإِنَّ إِلَیکَ یا سَیدِی تَهْیئَتِی وَتَعْبِئَتِی وَإِعْدَادِی وَاسْتِعْدَادِی رَجَاءَ رِفْدِکَ وَجَوَائِزِکَ وَنَوَافِلِکَ وَفَوَاضِلِکَ وَ فَضَائِلِکَ وَعَطَایاکَ وَقَدْ غَدَوْتُ إِلَی عِیدٍ مِنْ أَعْیادِ أُمَّهِ نَبِیکَ مُحَمَّدٍ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیهِ وَعَلَی آلِهِ وَلَمْ أَفِدْ إِلَیکَ الْیوْمَ بِعَمَلٍ صَالِحٍ أَثِقُ بِهِ قَدَّمْتُهُ وَلا تَوَجَّهْتُ بِمَخْلُوقٍ أَمَّلْتُهُ وَلَکِنْ أَتَیتُکَ خَاضِعا مُقِرّا بِذُنُوبِی وَإِسَاءَتِی إِلَی نَفْسِی فَیا عَظِیمُ یا عَظِیمُ یا عَظِیمُ اغْفِرْ لِی الْعَظِیمَ مِنْ ذُنُوبِی فَإِنَّهُ لا یغْفِرُ الذُّنُوبَ الْعِظَامَ إِلا أَنْتَ یا لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ یا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ»

– خواندن نماز عید در زمان ما مستحب است و آن دو رکعت است؛ در رکعت اول سوره «حمد» و سوره «اعلی» (یا هر سوره دیگری که مایل باشد) بخواند و بعد از آن پنج تکبیر بگوید و بعد از هر تکبیر این قنوت را بخواند: «اللَّهُمَّ أَنْتَ أَهْلُ‏ أَهْلَ الْکِبْرِیاءِ وَالْعَظَمَهِ وَأَهْلَ الْجُودِ وَالْجَبَرُوتِ وَأَهْلَ الْعَفْوِ وَالرَّحْمَهِ وَأَهْلَ التَّقْوَی وَ الْمَغْفِرَهِ أَسْأَلُکَ بِحَقِّ هَذَا الْیوْمِ الَّذِی جَعَلْتَهُ لِلْمُسْلِمِینَ عِیدا وَلِمُحَمَّدٍ صَلَّی اللَّهِ عَلَیهِ وَآلِهِ ذُخْرا وَشَرَفا وَمَزِیدا أَنْ تُصَلِّی عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَأَنْ تُدْخِلَنِی فِی کُلِّ خَیرٍ أَدْخَلْتَ فِیهِ مُحَمَّدا وَآلَ مُحَمَّدٍ وَأَنْ تُخْرِجَنِی مِنْ کُلِّ سُوءٍ أَخْرَجْتَ مِنْهُ مُحَمَّدا وَآلَ مُحَمَّدٍ صَلَوَاتُکَ عَلَیهِ وَعَلَیهِمْ أَجْمَعِینَ اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ خَیرَ مَا سَأَلَکَ مِنْهُ عِبَادُکَ الصَّالِحُونَ وَأَعُوذُ بِکَ فِیهِ مِمَّا اسْتَعَاذَ مِنْهُ عِبَادُکَ الصَّالِحُونَ».

سپس تکبیر ششم را بگوید و به رکوع برود و بعد از رکوع و سجده، برخیزد و رکعت دوم را شروع کند؛ در رکعت دوم، بعد از سوره «حمد»، سوره «شمس» یا سوره دیگری را بخواند؛ آن‌ گاه چهار تکبیر بگوید و بعد از هر تکبیر همان قنوت را بخواند، سپس تکبیر پنجم را بگوید و به رکوع و سجود برود و نماز را تمام کند. بعد از نماز، تسبیحات حضرت زهرا(س) را بگوید و آنگاه دعاهایی که نقل شده است را بخواند که یکی از آن‌ها دعای چهل و ششم «صحیفه سجادیه» است، مستحب است نماز عید، زیر آسمان باشد و بعد از نماز برای دیگر مؤمنان جهت قبولی اعمال دعا کند.

– دعای ندبه را بخواند، مرحوم محدث قمی می‌‌گوید: به فرموده سید بن‌ طاووس پس از دعا به سجده برود و بگوید: «أَعُوذُ بِکَ مِنْ نَارٍ حَرُّهَا لا یطْفَی وَجَدِیدُهَا لا یبْلَی وَعَطْشَانُهَا لا یرْوَی»، پس گونه راست را بر زمین گذارد و بگوید: «إِلَهِی لا تُقَلِّبْ وَجْهِی فِی النَّارِ بَعْدَ سُجُودِی وَ تَعْفِیرِی لَکَ بِغَیرِ مَنٍّ مِنِّی عَلَیکَ بَلْ لَکَ الْمَنُّ عَلَی»، سپس گونه چپ را بر زمین‏ گذارد و بگوید: «ارْحَمْ مَنْ أَسَاءَ وَ اقْتَرَفَ وَ اسْتَکَانَ وَ اعْتَرَفَ» آن‌گاه به حال سجده برگردد و بگوید: «إِنْ کُنْتُ بِئْسَ الْعَبْدُ فَأَنْتَ نِعْمَ الرَّبُّ عَظُمَ الذَّنْبُ مِنْ عَبْدِکَ فَلْیحْسُنِ الْعَفْوُ مِنْ عِنْدِکَ یا کَرِیمُ»، پس صد مرتبه بگوید: «الْعَفْوَ الْعَفْوَ».

 منبع: فارس
پاسخی بگذارید

توجه: از انتشار نظرات توهین آمیز معذوریم.