سرویس: اجتماعی ۱۱:۵۰ - دوشنبه ۲۹ آبان ۱۳۹۶

نقد و نظر؛

درمانی بر دردهای فضای مجازی

فضای مجازی الگویی ناقص از فضای حقیقی است که هرگز نتوانسته به اندازه به فضای حقیقی اطمینان بخش و کامل باشد، با این حال افزایش بی رویه استفاده از آن آسیبهای زیادی را نیز به دنیال داشته که باید بررسی شوند.

شهرضانیوز-پیمان موحدی/پیش از آنکه اختراعات رسانه‌ای در جهان به اندازه امروز توسعه پیدا کند ارتباطات به کندی انجام می‌شد، مردم کمتر از احوال همدیگر خبر داشتند و اخبار به کندی منتشر می‌شد اما با اختراع سیستم مورس و پس از آن تلگراف و تلفن سرعت مبادله اخبار افزایش یافت و اطلاعات در کمترین زمان به دیگران منتقل شد.

نظام ارتباطات جهان در حدود  چند دهه تحول تازه‌ای را در خود مشاهده نمی‌کرد تا آنکه گوشی‌های همراه اختراع و به دلیل کاربرد فراوان آن در زندگی روزمره انسانها به سرعت توسعه پیدا کرد.

اختراع گوشی همراه زمنیه ایجاد و استفاده از رسانه‌ها دیگری را نیز ایجاد کرد که از جمله مهمترین انها می توان به تلگرام، اینستاگرام و تویتر اشاره کرد. در میان این ابزارهای اطلاع رسانی، تلگرام کاربرانی بیش از سایرین یافت و ایسنتاگرام و تویتر نیز در مراتب بعد قرار گرفتند.

توسعه کاربریهای رایانه‌ای و محصولات رسانه‌ای دیگر باعث ایجاد اصطلاحی شد تحت عنوان «فضای مجازی» که مجموعه این دستاوردها را در بر می‌گیرد.

اما روند شتابان استفاده از فضای مجازی مانع از نهادینه شدن فرهنگ استفاده از آن شد تا جایی که امروز از «آسیبهای فضای مجازی» به عنوان یک معضل اجتماعی یاد می‌شود.

این مسئله ناشی از آن است که کاربران شبکه‌های اجتماعی پیش از انکه از علت ایجاد آن مطلع شوند در شمار کاربران آن درآمدند و همین مسئله دست آویزی برای سودجویان شد تا ماقصد خود را دنبال کنند.

پیش از آنکه به معضلات و آسیبهای استفاده از فضای مجازی بپردازیم لازم است به این نکته اشاره کنیم که این معضلات ویژه جامعه ایرانی نبوده و در همه جای دنیا پیش آمده و بخش مهمی از توان متفکران حوزه علوم اجتماعی صرف مقابله با آنها شده است.

 فضای مجازی ابزاری برای گسست نسلها

فضای مجازی اگر به درستی مورد استفاده قرار نگیرد می تواند به فاصله طبقاتی، فاصله نسلها و حتی دشمنیهای اجتماعی منجر شود، از آنجا که افراد می توانند بدون هیچ قید و بندی و با استفاده از هویتهای مجازی در این زمینه فعالیت کنند، پس می توانند هرسخنی را نیز مطرح کنند.

متاسفانه افرادی خواسته یا ناخواسته با استفاده از فضای مجازی مطالبی مطرح می کنند که سرانجامی جز ایجاد اختلاف ندارد، نبود تقوای رسانه‌ای در برخی افراد باعث می‌شود که کمبودها را در برخی از زمانها بزرگنمایی کنند و به این وسیله نسلی را برخورداتر از نسل دیگر نشان دهند.

فضای مجازی ابزاری برای تخریب شخصیت دیگران

نبود فرهنگ صحیح در استفاده از فضای مجازی می‌تواند موقعیت مناسبی را برای تخریب شخصیت دیگران ایجاد کند.این مسئله به ویژه در زمان انتخابات بیشتر قابل مشاهده است اما در سایر زمانها نیز دیده می شود.

کاری که فردی نکرده یا سخنی که نگفته را به سادگی به او نسبت می دهند و فرد منتسب الیه نیز هرگز نمی تواند از گسترش سریع این مطالب در گروهها و کانالهای تلگرامی جلوگیری کند.

قانون ابزاری ناکارآمد در مقابل هتک حرمت افراد در فضای مجازی

اگر فردی از سوی فرد یا افراد دیگر در فضای مجازی مورد هجمه قرار گرفت و مطالب غیرواقع به او نسبت داده شد می تواند با طرح موضوع در محکمه قضایی از خود اعاده حیثیت کند اما باید بدانیم که هیچ قانونی در هیچ جای دنیا نمی تواند آنچه از فردی در اذهان دیگران نقش بسته را پاک کند بنابراین اگر شخصیت فردی در فضای مجازی تخریب شد شاید این مسئله تا پایان عمر همراه او باشد.

پیش از هر کاری باید خودمان را اصلاح کنیم

آنچه بیان شد تنها بخشی از مهمترین آسیبهای فضای مجازی بود اما شمار این آسیبها بیش از حد تصور است بنابراین بهتر است پیش از تلاش برای مقابله این آسیبها بدانیم که فضای مجازی تنها ابزاری در دست ماست و آنچه از ان به عنوان آسیب یاد می شود در واقع شیوه نادرست استفاده ما از ان است.

اگر ما پیش از فوروارد هر مطلبی درباره درستی یا نادرستی آن تحقیق کنیم، اگر به فرزند نوجوانمان بگوییم همیشه افرادی که در تلگرام با آنها ملاقات میکنی الزاما همان کسی نیستند که می گویند، اگر بدانیم تلگرام ابزاری برای برقراری ارتباط است و نباید اوقات فراغت خودمان را با آن صرف کنیم و اگر بدانیم همانگونه که دوست نداریم دیگران شخصیت ما را تخریب کنند دیگران نیز همین مطالبه را دارند، بسیاری از معضلات ناشی از فضای مجازی برطرف می شود.

افرادی که نادانسته هرمطلبی را در تلگرام از گروهی به گروه دیگر فوروارد می کنند در واقع خود را آلت دستی برای پیشبرد اهداف دیگران قرار داده اند. آمار بالای طلاق‌های ناشی از اختلافاتی که به نوعی ریشه در استفاده زوجها از تلگرام و دیگر انواع فضای مجازی دارد و همچنین دیگر انواع ناهنجاریهای اجتماعی نظیر خودکشی، قتل و سرقت نشان دهنده این واقعیت است که آنچه به سادگی در دست ما قرار دارد در واقع شمشیر دو لبی است که اگر به درستی از ان استفاده نشود در گام نخست کاربر خود را به کام مرگ می‌کشاند.

انتهای پیام/

همچنین بخوانید:

پاسخ دهید

توجه: از انتشار نظرات توهین آمیز معذوریم.

سوال امنیتی: